Nhắc đến Hải Dương, nhiều người nghĩ ngay đến chiếc bánh đậu xanh nhỏ xinh gói giấy bạc. Món bánh giản dị ấy đã đi cùng bao thế hệ: trên mâm trà ngày Tết, trong túi quà của người đi xa, bên chén trà nóng buổi chiều.
Từ những hiệu bánh gia truyền
Theo nhiều tư liệu phổ biến, bánh đậu xanh Hải Dương đã có tiếng từ những thập niên đầu thế kỷ XX, gắn với các hiệu bánh gia truyền trong phố cũ, mà được nhắc đến nhiều nhất là hiệu Rồng Vàng. Tương truyền, chiếc bánh vuông nhỏ này từng được đưa về kinh đô làm quà tiến vua — một câu chuyện đến nay vẫn được kể lại với nhiều dị bản khác nhau.
Dù chi tiết lịch sử có thể khác nhau tùy người kể, điều chắc chắn là nghề làm bánh đậu xanh đã được nhiều gia đình ở Hải Dương gìn giữ qua nhiều thế hệ, mỗi nhà một bí quyết riêng về độ ngọt, độ béo và cách sên bột.
Vì sao đậu xanh Hải Dương lại ngon?
Theo lời các nghệ nhân lâu năm, bí quyết nằm ở hạt đậu. Đậu xanh trồng trên những bãi phù sa ven sông cho hạt nhỏ, chắc, khi nấu thì bở và thơm. Hạt được chọn kỹ, đãi sạch vỏ, rồi trải qua nhiều công đoạn thủ công trước khi thành viên bánh mịn tan.
Cùng với nguyên liệu là sự kiên nhẫn: người làm bánh phải canh lửa nhỏ, đảo đều tay hàng giờ liền để bột đậu quyện với đường và mỡ, không cháy, không vón. Đó là thứ không máy móc nào thay thế được hoàn toàn.
Từ quà quê thành đặc sản
Theo thời gian, bánh đậu xanh trở thành món quà gần như “bắt buộc” mỗi khi ai đó ghé qua Hải Dương. Những chuyến tàu, chuyến xe dừng ở đất này luôn có người xách theo vài hộp bánh làm quà. Ngày nay, bên cạnh vị truyền thống, các lò bánh còn sáng tạo thêm nhiều vị mới như sầu riêng, dừa non, trà xanh, nhưng hồn cốt vẫn là hạt đậu xanh bùi thơm.
Ở Xuân Việt, chúng tôi — một xưởng bánh nhỏ — không dám nhận mình là người viết tiếp lịch sử ấy, chỉ mong được góp một phần nhỏ để vị bánh quê còn mãi trên mâm trà của các gia đình Việt.
